نوبندگان درهء معروفى كه مسلمانان آن را يكى از جنات اربعهء دنيا مىشمردند يعنى شعب بوان ، آغاز مىشود . كه آبهاى آن به رود كر ، واقع در ولايت اصطخر ، مىريزد . طول اين دره سه فرسخ و نيم و عرض آن ، يك فرسخ و نيم است . در خرمى و شادابى آن را نظيرى نبود . به سبب آنكه مستوفى گويد : « در ميان دره رودى بزرگ روان است و بر هر دو طرف ، سر آن كوهها اكثر اوقات از برف خالى نبود و درين عرصهء مذكور قطعا از كثرت درختستان آفتاب بر زمين نتابد و چشمه‌سارهاى بسيار و آبهايش زلال است » سرزمينها ، ص 285 ، و مستوفى 129 ، نيز مستوفى گويد : « حكما گفته‌اند كه من محاسن الدنيا اربعة ، غوطة دمشق ، و سغد سمرقند ، و شعب بوان و مرجع شيدان . و از اين چهار موضع ، دو موضع : شعب بوان و مرج شيدان از حساب ملك فارس است . » ص 129 ( 41 ) 13 / 20 : بتندى روان است - در متن ( ص 200 ) اين بيت چنين ضبط شده است : و الفاه بطن كالحريرة مسه * و مطرد يجرى من البارد العذب يعنى با رفع « بطن » در مصرع اول و « مطرد » در مصرع دوم و « طيب ثمار » در بيت بعد ، در صورتى كه اين ضبط درست نيست . زيرا بطن مفعول دوم « الفاه » است ، و بايد منصوب باشد . و چنين است نيز مطرد و طيب ثمار ، كه عطف بر آن است . در نسخهء عكسى ( ورق 95 ، آ ) نيز با رفع دو كلمهء بطن و مطرد آمده است ، ليكن در آنجا صحيح است ، زيرا در جاى « الفاه » « الهاه » آمده است ، و در اين صورت ، بطن فاعل فعل مذكور است . و رفع آن ، بجاست . در ضبط ياقوت نيز ( معجم ، ذيل بوان ) « الهاه » ذكر شده است ، ليكن با « الفاه » كه در متن آمده اعراب درست همان نصب است و ترجمه بر اساس همين تركيب است . بايد دانست كه از نظر تناسب معنوى ، همان « الهاه » درست است ، زيرا در صورت روايت شعر با « الفاه » در معطوف دوم ( و طيب ثمار ) معنى مناسب نخواهد بود . ( 42 ) 13 / 23 : باد جنوب - ابو على مرزوقى ، در اقسام بادها گويد : 1 - جنوب ، بادى است كه از طلوعگاه سهيل تا طلوعگاه ثريا ( پروين ) و زد . 2 - شمال ، از بنات نعش ( هفت برادران ، هفتورنگ ) تا محل سقوط نسر طاير وزد . 3 - دبور ( با فتح دال ) از محل سقوط نسر طاير تا طلوعگاه سهيل وزد . 4 - صبا ( باد خاوران ) از طلوعگاه ثريا تا هفتورنگ وزد . و نكباء ( جمع آن ، نكب ، با ضم نون - بادساى كژ ) آن باد است كه از وزشگاههاى معين شده انحراف